Kettel (Reimer Eising) en Secede (Lennard van der Last) zijn ongetwijfeld twee van Nederland’s meest iconische IDM/ambient artiesten, en daarnaast zijn ze al jaren vrienden. Samenwerking tussen de twee ligt dus voor de hand. Sterker nog, het is verbazend dat een full-length collaboratie zo lang op zich heeft laten wachten. Jarenlang bleef het bij enkele tracks en remixen, maar afgelopen november kwamen Kettel en Secede eindelijk met een volledig album: When Can.

‘Het plan voor een gezamenlijk album was er al een jaar of 7,’ onthult Reimer. ‘Toen in het begin van 2012 duidelijk werd dat Sending Orbs een herstart ging maken besloten we dat een samenwerking tussen ons een mooie comeback zou zijn. We hadden eerst het plan alle oude nummers op te poetsen en uit te brengen, maar gedurende het proces kwamen we erachter dat we naar iets heel anders aan het neigen waren. Alle oude dingen hebben we in het archief gestopt.’

Die beslissing was zonder twijfel de juiste, want het resultaat is When Can: een bijzonder album waarop beide musici duidelijk tot hun recht komen. Tijdens het luisteren is nooit duidelijk wie voor welk stukje muziek verantwoordelijk is, wat misschien wel de indicatie is van een perfecte muzikale samenwerking. ‘Len en ik zijn al jaren vrienden en spreken elkaar zeer veel. Qua smaak is er niemand waarmee ik dusdanig op één lijn zit,’ vertelt Reimer over zijn muzikale proces met Lennard. ‘Als je samen aan een album werkt staat alles wat je maakt in dienst van dat album. We sturen elkaar beginnetjes en ideetjes op, filosoferen er nog eens uitgebreid over, en dan is het een kwestie van edits heen en weer sturen. Uiteindelijk is er iemand die het finale arrangement op zich neemt. Er is geen maat of geluid onbesproken gebleven op dit album.’

De sprookjesachtige sfeer van When Can voelt herkenbaar voor liefhebbers van Kettel en Secede – bij vlagen valt er bijvoorbeeld een esthetische gelijkenis met Secede’s ambient epos Tryshasla te bespeuren. Maar tegelijkertijd klinkt het album bovenal heel ‘anders’. De liedjes van When Can zijn bijzonder puur en organisch, zonder typisch elektronische geluiden maar juist met klanken van allerlei snaarwerk, piano en zelfs Gregoriaans-achtige koorzang. Reimer verklaart: ‘Binnen onze muzikale interesses neemt elektronische muziek een bescheiden plek in tussen al het andere wat er bestaat. De output wordt dan dus ook divers. When Can is echter geen bewust reisverhaal door genres. Het is gewoon Len en ik die muziek maken die we leuk vinden.’ Geïnteresseerde fans kunnen veel van de invloeden voor het album beluisteren in de When Can flavors mix die in augustus vorig jaar op internet werd geplaatst. 

Al luisterend naar het album stuiten we op de ene verrassing na de andere. ‘Kirsten’ heeft wel wat weg van een liefdesliedje, dat vervolgens overvloeit in ‘Admittance’, een van de meest epische ambient tracks die ik ooit gehoord heb. En neem ‘Pentimento’, dat nog het meest doet denken aan middeleeuwse hoven en minstrelen, of het ietwat spastische en erg experimentele ‘Jahe’. Al met al is When Can een verassend en divers album met een heerlijke sfeer en prachtige, gedetailleerde nummers. Het verdient ongetwijfeld een plaats in de galerij van klassieke ambient albums. ‘Het blijkt wel dat men iets heel anders van ons verwachtte dan we gebracht hebben. Ik kan dat eigenlijk alleen maar toejuichen. Dat is precies wat je als artiest verplicht bent om te doen. Ik weet zeker dat we in de toekomst nog eens een hele afwijkende plaat de ether in schieten.’