Op de valreep van 2012 hebben wij voor iedereen die eventjes klaar is met alle toplijsten nog een terugblik op de plank liggen. Waar we eerder al vooruitblikten op de line-up van Le Guess Who? kijken we nu nog één keer over onze uitgeruste schouder.

Dinsdag

De eerste kans die wij kregen om een act te bewonderen, grepen we direct met beide handen aan. Op de dinsdag was het aan Colin Stetson om het koude Utrecht weer nieuw leven in te blazen. De stemming in de EKKO was opgewekt. We waren duidelijk niet de enigen die naar het festival uit hadden gekeken. De organisatie nam nog even het woord in een halletje waarna iedereen zich naar de zaal begaf.

Eenmaal in de zaal treffen wij twee saxofoons die enkel met hun standaard en een tapijtje het podium weten te vullen. Vanuit het publiek klimt iemand op het podium die kort daarna de artiest zelf blijkt te zijn. Zonder veel introductie begint hij te spelen. Het is bijzonder hoe Stetson enkel met zijn saxen, en zonder verdere effecten, klanken kan voortbrengen die als muziek zijn te bestempelen. De geluid is diep en hypnotiserend en brengt bij ons iets van een oergevoel naar boven. Zo nu en dan richt de saxofonist zich met een mooi verhaal tot de zaal. Zo wordt onze beleving van de muziek versterkt. De show is relatief kort, maar de ervaring was intens. We kunnen ons verder goed voorstellen dat het nu al een bijna onmenselijke prestatie is om zo lang vol op een saxofoon te staan blazen. Ook op de woensdag zou Colin Stetson weer de EKKO aandoen, maar hadden wij, tot onze spijt, al andere verplichtingen.

Donderdag

Langs de Oudegracht kleurden de ramen van de Tivoli zich in mysterieus groen en paars, gedurende het gehele festival was het in de stad voelbaar dat er iets gaande was. Deze avond gaat door de wandelgangen als “de post-rockavond” van het festival.

Do Make Say Think springt meteen het diepe in. In een energieke show en in rap tempo speelt de band hun setlist door. Mono schroeft het tempo behoorlijk terug. Hoe mooi en goed uitgewerkt de soundscapes van de Japanse groep ook zijn, het lijkt het publiek niet volledig te overtuigen. Waar eerder op de avond de meeste mensen nog rustig meedeinsde met het ritme, lijkt hier de verveling toe te slaan. En langzaam maar zeker hoor je meer geroezemoes in de zaal. Het contrast qua energie is simpelweg te groot om Mono te doen laten boeien.

Afsluiter van deze thema-avond is Dirty Three. Gevoelsmatig lijkt het erg lang te duren voordat er iets van activiteit op het podium ontstaat. De bandleden lijken allen onder invloed van de nodige middelen. Nadat de frontman een paar onaardige woorden richting de technici slingert, gaat het feest van start. De muziek is psychedelisch, energiek en puur. De band zelf lijkt ook te verdwalen in de hippie-achtige vibe die er lijkt te ontstaan. Waar de drummer en gitarist rustig hun gangetje gaan, stuitert de frontman rond alsof hij net te horen heeft gekregen dat ze vandaag mogen apenkooien. De show is een waar spektakel en muzikaal is het ook een beleving. Waar Mono ons nog in slaap suste, zorgt Dirty Three voor een serie niet te verklaren dromen.

Een nacht vol moois was nog beschikbaar voor eenieder die de dag daarna kon uitslapen. Voor ons zat dit er helaas niet in, wij keerden in muzikale extase huiswaarts.

Vrijdag

Tijd om locatie nummer drie aan te doen. Vandaag staan we namelijk in Tivoli de Helling. Het kleinere broertje van de Oudegracht is vaak het podium voor de acts die wat minder main stream zijn. Le Guess Who? laat merken dat ze bij de keuze voor locaties eigenlijk vooral kijken naar de aard van de acts en niet per se naar hun populariteit. In de Helling treffen we vanavond dan ook vooral acts die prima passen in een (wat) donkere kleine zaal.

Het was lastig inkomen bij de eerdere bandjes van de avond. Ondanks dat het allemaal niet onaardig was, kwam het maar niet los.  Op enkele uitschieters na waren de nummers niet sterk genoeg om te overtuigen. Wij en velen met ons leken toe te leven naar festivallieveling Suuns. Het concert dat ze gaven tijdens een eerdere editie heeft de “daar had je bij moeten zijn”-status gekregen. De aanloop was zelfs zo groot dat niet iedereen de zaal meer in kon. Buiten bleef de sfeer goed en bleven mensen ondanks de regen braaf hopen dat er nog plek vrij kwam.

De heren van Suuns wisselde oud en nieuw materiaal om de beurt af. Dit maakte het voor het publiek erg lastig om de lijn van het concert helemaal te volgen. Daarbij kwam dat niet alle nummers even goed naast elkaar leken te passen. Waar oude nummers op veel gejuich konden rekenen, werden nieuwe nummers wat koeler ontvangen. Het was een fijn concert, maar de band kon niet de legendarische set van de vorige keer evenaren.

Het ombouwen gaat vlot en vrij snel start Soft Moon zijn show. En hoe? Ze geven hun instrumenten en het publiek direct een behoorlijk pak rammel. De muziek is repetitief en is desoriënterend. Het geeft je een ongemakkelijk, maar fijn gevoel. De opbouw van de setlijst is in orde en de muzikanten lijken enorm op elkaar ingespeeld. Waar Suuns wat lastiger het publiek mee kreeg, lijkt iedereen hier goed op te gaan in de muur van geluid.

Ondertussen was het al goed over twaalven en besloten wij huiswaarts te keren, morgen weer een dag.

Zaterdag

Op zaterdag voegt collega Triptan zich bij collega Lex. Zij beginnen de avond meteen met Tim Hecker. Bij de Canadees ligt de focus volledig op het geluid. Dat kan ook niet anders, want het publiek staat in volledige duisternis. En is op zijn eigen gedachten aangewezen. Ondertussen legt Hecker een soundscape van de eerste orde neer, de drone verbrijzelt alles dat zijn pad treft. Van stage presence moest Hecker het niet hebben. Meer dan een blauw belichte hand hebben we dan ook niet van de beste man gezien tijdens het optreden.

Even later komen de heren van Old Apparatus het podium op. Driekwart bevindt zich aan de rechterkant: drie heren gewapend met onder andere een gitaar en een paar laptops zullen het geluid voorzorgen. De vierde man is aan de overzijde in de weer met de videoprojectie. Het resultaat ligt ergens tussen een bioscoop en een stormkelder. Zo worden het ene moment beelden getoond van ontwikkeling en evolutie door middel van microscopische beelden en het andere moment kijken we naar een aflevering enigma coderen voor beginners autisten. Helaas verstoort het kwartet zijn eigen soundscape door abrupte wisselingen van tempo en is het te duidelijk waar sommige tracks beginnen. Gemengde reacties in het publiek zijn het gevolg.

Hierna besluit Triptan de Oudegracht op te zoeken voor wat warme temperaturen en kiest Lex voor Beak>. Over Beak> kan Lex kort blijven, het kon hem niet boeien. De heren op het podium hadden eerst nog wat onenigheid over het licht op het podium. Waar de een alles uit wilde hebben, leek het de ander toch wel handig om nog te kunnen zien wat hij aan het doen was. Het compromis van een zwak blauw lampje was typerend voor het gehele optreden, nooit was het echt uitgesproken duister/vrolijk of energiek/rustig.

Triptan loopt binnen terwijl Palmbomen zijn set afrondt. Dit geeft hem geen recht erover te oordelen, maar één ding is zeker Kai Hugo heeft wel een lekker zomers sfeertje neergezet. Na een korte bouwsessie, komt Mala ten tonele. Aan zijn linkerkant staat een percussionist en op de rechterkant is Swindle geronseld als keyboardspeler. Om het geheel af te maken worden er op de achtergrond beelden uit Cuba geprojecteerd. Cubaanse tijden vieren dan ook meteen hoogtij. Mala speelt zijn album vrijwel integraal. Toch laat hij af en toe pauzes vallen, zodat er partijen ontstaan. Deze bevatten dus meerdere tracks van het album maar plakken aan elkaar vast alsof het dik in 40 graden is. Het resultaat mag er zijn en er wordt volop gedanst. Zo verandert Mala, al springend achter het mengpaneel, het introverte Ghost in een echte dansplaat. Halverwege lijkt de nacht te vallen en hint de Brit naar zijn roemrijke verleden met zware beats waar het publiek al slowend zich een weg door baant. Daarna neemt de hitte het weer over. Tot sluit bedankt hij zijn wingmen en zijn opkomst om daarna het podium te verlaten. Eén liefde, Mala.

Daarna hergroeperen bij Adrian Sherwood. Kapitein Sherwood wenst ons allemaal een fijne vlucht en zet ons in gang naar Jamaica. De Engelsman verkiest oud werk boven zijn nieuwe, maar er is niemand die je daarover hoort. In plaats daarvan beweegt de zaal van de Helling als één organisme op de lome beats van Sherwood. Verder is het opmerkelijk dat de beste man ook zijn kinderen heeft meegenomen. Zij verzorgen de live vocalen. Dit pakt niet verkeerd uit, terwijl de speakers reggae uit blazen als een echte stoner. De set is af en toe pure chaos en af en toe is het pure atmosfeer, maar het is altijd Sherwood die zijn publiek de wilde nacht van Jamaica ingidst.

Machinedrum daarentegen gooit het roer om, terwijl hij nog één keer applaus vraagt voor Sherwood, gooit hij de zaal in het diepe met wat spookachtige geluiden. Travis Stewart komt gedreven over en is constant in beweging om zodoende zijn publiek in mee te krijgen in de nieuwe atmosfeer. Dit doet de Amerikaan niet onverdienstelijk terwijl hij ook een rits aan genres voorbij laat komen: van trap via juke naar garage en techno. Niks is te gek en hij heeft duidelijk erg naar zijn zin. Af en toe roept hij wat in een microfoon dat door sommigen met gejuich wordt beantwoord, maar er wordt veelal gedanst.

Berghain-kameraad Objekt neemt het stokje dankbaar over, met een buiging of twee. De Engelse producer draait even hard als zijn voorganger maar met minder show. In vergelijking met Stewart is TJ Hertz een echte introvert. Ingetogen draait de Brit dan ook zijn platen. Zijn techno is hard en onberispelijk, maar stilstaan is er niet bij. De zaal blijft nog lang vol. Objekt draagt zijn rol als afsluiter met verve, want hij dwingt je om jezelf leeg te dansen. Om je uiteindelijk ten gronde te richten. Halverwege zijn set werd de pijp aan Maarten gegeven. Moe, maar voldaan liepen we naar buiten.

Zondag

Laten we eerlijk zijn, we waren een tikje vermoeid. Tussen het eerste concert van de zondag en de laatste van de zaterdag zat nog geen twaalf uur. Toen het eerste bandje begon te spelen zaten de meeste festivalgangers waarschijnlijk nog aan de koffie. Een beeld en geur die wij nog niet kende van het knusse EKKO.

Toen de koffie plaats had gemaakt voor het eerste biertje, was het ook de beurt aan DIIV om het podium te betreden. Tijdens de soundcheck maakt de bassist van de gelegenheid gebruik om eens even zijn highscores van Angry Birds te verbeteren, wat de rest aan het doen is leek hem te ontgaan.
Voor ons zien we vier jonge heren die er precies zo uitzien zoals wij ons voelen. Een beetje gaar, in een kloffie wat zich prima leent voor een regenachtige zondagmiddag op de bank. Bij het zien van de voorraad bier die ze ter beschikking hebben gekregen, beginnen ze deze blikjes uit te delen aan wat mensen voor het podium. Een betere introductie kun je als band niet maken. De muziek is strak, hard en een stuk sneller en vuiger dan op de plaat. De chemie tussen de bandleden, de muziek en het publiek is voelbaar en het concert is duidelijk één van de hoogtepunten van het festival.

We besloten ons niet te haasten om Grouper te zien maar ons verder over te geven aan ons zondagse tempo. We pakten een burger bij de Ekko, die overigens enorm goed te eten was, en vertrokken weer richting de Oudegracht voor meer muziek.

Bij binnenkomst begon Fidlar net met spelen. Wat opviel was de invulling van de zaal, los van het hoofdpodium was er nog een klein podium aan de zijkant neergezet. Bands konden elkaar dus in rap tempo afwisselen en het publiek kon blijven staan waar ze stond. Fidlar kreeg het publiek goed in beweging, zo’n beetje de hele zaal vormde een pit waar vreemd genoeg met gemak de nodige crowdsurfers nog overheen kwamen, de stemming zat er duidelijk goed in. Om nog meer bij te dragen aan het garage rock sfeertje waren er enorme koelkasten in de zaal gezet waar je halve liter flessen bier kon kopen, erg leuk verzonnen van de organisatie. De enige act die nog op gelijke hoogte kon komen met Fidlar was Ty Segall, de rest verbleekte eigenlijk bij hun energie en interactie met het publiek.

Bij het starten van Traumahelikopter besluiten we naar huis te gaan, maandag mogen wij weer vroeg uit de veren. Alle gezichten om ons heen glunderen van oor tot oor bij vertrek. Een geslaagde slotavond was het zeker.

Conclusie

Het zit erop, maar het was een fantastisch festival. Niet alleen de line-up was goed, ook de aankleding en sfeer waren dik in orde. De samenwerking tussen meerdere locaties in de stad is voor zowel het lokale publiek als de velen nationale en internationale bezoekers een mooie kennismaking met Utrecht. Het lijkt wel alsof het festival ieder jaar zijn eigen hype weer verder stuwt. Wat ons betreft valt er eigenlijk weinig op te merken wat te verbeteren valt, het laat zich dan ook raden dat wij in 2013 zeker weer aanwezig zullen zijn op Le Guess Who?