Mogelijk heb je de afgelopen week iets meegekregen over de nieuwe plannen van Buma/Stemra, de organisatie die ervoor zorgt dat componisten en tekstschrijvers geld krijgen voor het gebruik van hun muziek. Begin volgend jaar start Buma/Stemra met een nieuwe licentiemodel, Fair Play genaamd (check de pdf met voorwaarden), waardoor elke website die auteursrechtelijk beschermde muziek aanbiedt € 650 per 30 streaming muziekitems (zoals een geplaatste YouTube-video) per jaar moet betalen.

Ook een website als Eclectro, die geen inkomsten heeft, een podium biedt aan artiesten, labels en organisators die zelf hun materiaal aanbieden, en een platform creëert voor muziekliefhebbers die experimenten met de mogelijkheden van het internet, valt daaronder. Gezien de massale aanwezigheid van video’s levert een grove berekening op dat met bijna 1800 berichten x 1 muziekitem = de kosten in de buurt komen van een modaal jaarsalaris à € 32.000 (en dan laat ik de honderden downloadbare mp3’s nog even buiten beschouwing).

Heeft dat gevolgen voor Eclectro?

Ja, nogal. Het mag duidelijk zijn: als we moeten gaan betalen, dan gaat deze website in zijn huidige vorm direct op zwart. Dat klinkt ruggegraatloos, maar € 32.000 per jaar betalen voor een hobby is ons iets te gortig (alhoewel de gemiddelde cocaïnefan daar anders over denkt – red).

Is er iets aan te doen?

Dat hangt er vanaf hoe Buma/Stemra de nieuwe regelgeving in de praktijk brengt. In interviews geven ze aan dat hun focus vooral ligt op commerciële, grote websites. Dat neemt niet weg dat de organisatie op geautomatiseerde wijze in kaart heeft gebracht welke websites beschermde muziek aanbieden, zodat het aanschrijven van deze partijen geen enkele moeite kost. Publiekelijk onder de radar opereren is – zeker op internet – een illusie. Wel zou het kunnen zijn dat de regeling juridisch onhoudbaar is (zie ook de analyse op Tweakers.net), maar daarvoor moet er eerst geprocedeerd worden, en er zullen niet veel websites zijn die dat aandurven of kunnen. Ook kan het nog dat de overheid Buma/Stemra tegenhoudt, bijvoorbeeld in reactie op de kamervragen van CDA-kamerleden Nicolien van Vroonhoven en Pieter Omtzig.

Een even absurd als grappig alternatief uit de koker van Eclectro-schrijver Wilbert Baan is trouwens dat Eclectro doorgaat als Hyves-pagina. Volgens Buma/Stemra is de aanbieder van het platform (en dus niet de invuller daarvan) verantwoordelijk voor wat er gebeurt. Als we dus gewoon Eclectro blijven maken, via rss alles ontsluiten op Hyves, en Eclectro.nl zelf ontoegankelijk maken, dan betaalt Hyves de rekening. Mochten ze dat niet willen, dan gaan we naar Facebook. Of Ning. Of LinkedIn. Of, als het einde der tijden nabij is, web-log. Het doel heiligt de middelen, nietwaar?

Waarom doet Buma/Stemra dit?

Kort door de bocht: omdat de artiesten (en – misschien nog wel belangrijker – de platenmaatschappijen) dit willen. Natuurlijk geldt dit niet voor alle artiesten, maar Buma/Stemra bestaat bij gratie van de aangesloten artiesten en hun wensen. De enige manier om de nieuwe regelgeving onbruikbaar te maken (afgezien van wanneer het juridisch niet steekhoudend blijkt te zijn of door de overheid wordt tegengehouden), zou zijn door massale rebellie van de artiesten. Ik vermoed dat de artiesten die op Eclectro de revue passeren het hier roerend mee eens zijn, maar dat de Marco Borsato’s, Anouks en Blöfs van deze wereld daar anders over denken.

Kan ik iets doen?

Ja! Je kunt een hele belangrijke artiest worden (of zijn), en dan gaan klagen bij de Buma/Stemra. Of je kunt het initiatief van Incubate Tilburg volgen en een video van een video maken, zodat er een voorbeeld ontstaat van een onhoudbare situatie (oftewel: is onderstaande, door mij gemaakte video een voorbeeld van openbaarmaking van auteursrechtelijk beschermde muziek?). Of je tekent de online petitie. Ik zou in ieder geval zo snel mogelijk al onze exclusieve downloads meepakken om de eventuele muzikale hongerwinter door te komen 🙂

Hoe nu verder?

Bij Eclectro wachten we rustig af wat de toekomst ons brengen gaat. Tot nader order verandert er nog niets. Wat ons daarnaast opvalt, is dat in alle discussies hierover er nergens de mening van de opdrachtgevers van Buma/Stemra, namelijk de artiesten, wordt gevraagd. Achter de schermen zijn we daarom begonnen met een serie gesprekken met artiesten met wie we op Eclectro hebben samengewerkt om te bepalen hoe zij hier tegenaan kijken. Het is de bedoeling om het resultaat hiervan volgende week te publiceren.

Wat vind jij?

Het is nogal preken voor eigen parochie, maar toch horen we graag wat jij hier als bezoeker van vindt. Een belangrijk punt om hierbij in ogenschouw te nemen, is dat het niets minder dan reëel is dat een artiest een vergoeding krijgt voor het gebruik van zijn werk. De vraag is alleen of die vergoeding altijd uit geld moet bestaan. Maar is de publiciteit die Eclectro voor een artiest genereert wel voldoende vergoeding?