Deze gastbijdrage komt van Klazien Schaap, mede-oprichter van EINDBAAS. Zij hield tijdens het Blip festival in NY een blog bij over de avonturen van EINDBAAS.

De Nederlandse chiptunes scene is een vreemd iets. En tegelijkertijd vergelijkbaar met iedere andere jonge, opkomende scene. Hoe ontstaan en ontwikkelen muziek scenes zich? Wat is dat, een ‘scene’? Voer voor sociologen!

Allereerst een heel korte, voor de oplettende Eclectro lezer wellicht overbodige, uitleg van chiptunes: oude spelcomputers, 8-bit geluids-chips, artiest, party. In Nederland worden sinds ongeveer 12 jaar chiptunes feesten georganiseerd, grotendeels in de underground. Drie jaar geleden besloten ik en Frans [Twisk, andere helft van EINDBAAS – red.] precies dat te doen: toffe feesten organiseren rond de muziek die wij het allerleukst vinden en EINDBAAS was geboren. We begonnen ondergronds, in punk hol ACU in Utrecht, maar inmiddels gaat het wel erg lekker, want telkens verkopen we het meer ‘mainstream’ poppodium EKKO in Utrecht uit. Sinds we de mogelijkheden van een open stage hebben ontdekt, waar we nieuw talent de mogelijkheid geven voor een groot en behoorlijk uitzinnig publiek te spelen, lijkt de Nederlandse chiptunes scene te exploderen. Er is veel aanwas van beginnende maar gretige artiesten, van wie de eerste wonderkinderen inmiddels internationale shows doen en met eigen boekers werken.

Ook voor EINDBAAS zelf leek het ons leuk om eens een feest over de grens te geven. En aangezien we al van plan waren om het chiptunes walhalla genaamd Blip Festival te New York te bezoeken, waarom dan niet in één beweging door wat Nederlandse chip-cultuur promoten via een kek EINDBAAS feest?

foto door Sara Bobo

Omvangrijk artiestenbestand
Nergens wordt de dynamiek tussen scenes onderling zo duidelijk als hier in New York. Blip 2012 is met dertig artiesten verspreid over drie dagen het grootste festival ter wereld op het gebied van chiptunes. Het festival heeft alweer zes volledige edities achter zich, plus enkele satelliet-edities in Japan, Australië en Scandinavië. De chipscene in New York en omliggende staten is verbazingwekkend groot en het verklaart het grote succes van Blip en de vele verwante chiptunes feesten zoals Pulsewave, I/O, 8static en Control-Flow. Maar waarschijnlijk is het een kip-en-ei verhaal: de feesten inspireren nieuwe artiesten om de Gameboy op te pakken, waardoor de feesten voorzien blijven van nieuw bloed.

Als ik mijn verwondering uit over New York’s omvangrijke artiestenbestand, trekt mijn gastheer Natty zijn neus op: ‘Op al die feesten zie je altijd dezelfde 50 artiesten rondlopen. Meer zijn er echt niet…’ 50?! In heel Nederland zijn er slechts rond de 10 artiesten die er echt toe doen! Daarom is EINDBAAS ook genoodzaakt tot internationale line-ups, willen we het niveau hoog houden.

Een opvallend nadeel van de meer ontwikkelde, oudere scene in New York ten opzichte van de kleine, jonge Nederlandse, is de roddel en achterklap. Op het eerste gezicht hanteren de muzikanten onderling een typisch Amerikaans beleefd enthousiasme (‘amazing stuff!’), maar als je doorvraagt, boren ze elkaar met hetzelfde enthousiasme de grond in. Een gevoelig punt in deze gemeenschap is aanwezigheid bij shows. Goede artiesten die zelden naar de shows van hun collega’s komen kijken, staan al snel te boek als ‘total assholes’. Wat trouwens helemaal niks zegt over de waarschijnlijkheid waarmee ze in de line-up van Blip belanden, een ander zéér gevoelig punt. Er is veel onderlinge competitie en afgunst, maar dat komt de algehele kwaliteit van de muziek alleen maar ten goede. In Nederland moet ik de eerste chip schandalen nog meemaken, maar over het algemeen is iedereen hier warm en ondersteunend naar elkaar toe. Net zoals bij EINDBAAS, maar dan vijf keer zo groot.

Bit Shifter – foto door Marjorie Becker

Uh, thanks!
Heel verrassend om mee te maken, is het beeld wat de Amerikanen bij EINDBAAS hebben. Van sommigen horen we dat EINDBAAS tot de belangrijkste chiptunes feesten ter wereld behoort. Hoe weten ze dit, als ze er nog nooit geweest zijn? Van horen zeggen? Van onze live streams? Raadsels, raadsels, maar uh, thanks! Halverwege Blip wordt ik door een radio host gevraagd voor een interview om de Europese chipscene te representeren. Ik stem in, al vrees ik dat de organisatie van Blip veel meer weet over de Europese chipscene dan ik.

Voor de EINDBAAS crew is Blip over het algemeen een heerlijk headhunting festijn en we hebben genoeg ongelooflijk getalenteerde artiesten gespot om de komende jaren EINDBAAS niet droog te hoeven staan. Regelmatig worden we ook zelf benaderd door artiesten die ons vragen of ze een keer op EINDBAAS kunnen spelen. Aangezien ons open podium altijd open staat voor iedereen, is mijn antwoord op deze vraag steevast: ‘tuurlijk, Tof! Kom langs!’ De artiest in kwestie reageert dan altijd enthousiast, maar druipt af zonder contact gegevens te hebben uitgewisseld. Zei ik iets verkeerds?

Incrowd affaire
Onderwijl delen Frans en ik driftig flyers uit om ons eigen feest te promoten, dat twee dagen na het festival plaatsvindt. Naast leuke reacties vangen we vaak bot. Veel mensen zijn dan al weer onderweg naar huis, of simpelweg te jong. Ons podium ‘The Thrash Bar’ hanteert een leeftijdsminimum van 21 jaar, zoals vaker bij Amerikaanse bars het geval is. Als ons thuispodium de Ekko zo’n streek zou leveren, zouden we twee derde van onze bezoekers kwijt zijn! Het lijkt erop dat het chiptunes publiek in New York iets ouder is dan het publiek bij EINDBAAS, maar er zitten een aantal pittige jonkies tussen die ieder feest máken. Piepjonge meisjes, met namen als Tickey, Emily en Aleicia, vormen het hardcore Blip publiek en zijn vaker surfend op, dan in de crowd te vinden. Die moeten we nu dus missen helaas.

EINDBAAS zelf vindt plaats in een bar-met-podium dat verdacht veel weg heeft van café de Flitz in Utrecht. Het ruikt er zelfs hetzelfde (verschaald bier), alleen is het wat groter. Voor iedereen die de Flitz niet kent: dat is zo’n bar waar de alternatieve jeugd ieder weekend rondhangt. Elke stad heeft er een, je kent het wel. Het geluid is verrassend goed. Beter nog dan in het grote theatergebouw waar Blip werd gehouden. De opkomst had beter gekund, maar voor een dinsdagavond in Brooklyn zeker niet slecht. In het publiek zien we alleen maar vrienden, chip artiesten en zelfs een paar verdwaalde Nederlanders, maar geen nieuwsgierige nieuwkomers. EINDBAAS is hier duidelijk een incrowd affaire, waardoor het een beetje voelde als je eigen verjaardagsfeestje. In Nederland red je het niet met alleen incrowd. Daarom probeert EINDBAAS vooral nieuwe mensen te benaderen en enthousiast te maken voor deze opwindende nieuwe ‘retro’ muziek.

RoccoW – foto door Sara Bobo

World domination
Maar het deed ook denken aan onze allereerste EINDBAAS, drie jaar geleden: kleinschalig, ondergronds en spontaan. De Nederlanders Neurobit, RoccoW en Men of Mega zijn in topvorm. Maar de andere artiesten: An0va, Minusbaby, Deadbeatblast en Freaky DNA zijn van internationale allure en zetten stuk voor stuk zulke sterke shows neer, dat het ergens onbegrijpelijk is om ze te zien in de setting van zo’n afgeragd barretje. Een unieke ervaring. Ter plekke wordt kunst gemaakt door de Californische chip-punker Koolskull, die ons spontaan volledig wegblaast met een potje geweldige chip hardcore. Ik koop een paneeltje van hem voor 10 dollar en duik nog snel even met Deadbeatblast een fotohokje in om de herinneringen tastbaar te maken. Alleen maar lachende gezichten en dansende vrienden. EINDBAAS als vanouds!

Aan het einde van de rit: wereldwijd is er geen hechtere scene te vinden dan chiptunes. EINDBAAS heeft internationaal stevig haar naam gevestigd en voorlopig kunnen we nog jaren voort met alle geweldige nieuwe input die we hier hebben ontvangen. We tellen mee, world domination, hoera! En nu snel Nederland veroveren.

Zelf getuige zijn van EINDBAAS? Kom naar festival deBeschaving op 30 juni, waar we een DJ set doen naast een optreden van de Zweedse chiptunes pionier Random.

Video’s geschoten door Sixdust. Meer videomateriaal van de EINDBAAS NYC Editie vind je op Sixdusts Youtubekanaal.