In de wondere wereld van muziek is het een komen en gaan van genres en scenes. Bij elektronische muziek komt dit misschien nog wel het meeste voor. Ieder jaar ontstaan er weer nieuwe genres waarbij de één uitgroeit tot een blijvende scene en bij de ander de hype al snel weer is uitgedoofd. Als de nieuwe muziekstijl een blijvertje is dan ontstaat na langere tijd vaak een soort verzadiging. Vernieuwing verschuift naar de achtergrond en er wordt geproduceerd volgens de verwachtingen van de scene.
Drum ’n bass heeft dit bijvoorbeeld meegemaakt en bij dubstep lijkt soms al hetzelfde te gebeuren. Gaan de nieuwe scenes die nu lijken te ontstaan rondom funky en wonky(?) hetzelfde scenario tegemoet? Martin Clark (aka Blackdown van Dusk + Blackdown) is columnist bij Pitchfork en heeft zijn eigen blog over grime, dubstep en gerelateerde stromingen. Hij maakte onlangs een aardige analyse van het ontstaan van scenes die kan helpen deze vraag zinvol te beantwoorden.
Fase 1: Status quo. De muziekscene is groot en de grenzen liggen min of meer vast.

Fase 2: Uitbraak. Gefrustreerd door de status quo treden artiesten buiten de grenzen.

Fase 3: Gedeelde waarden. Sommige producers vinden dezelfde basis bij elkaar en vormen een nieuw kamp. Tevens het ‘hoe noem je het’ moment.

Fase 4 en 5: Groei en invloeden. De nieuwe scene trekt mensen en invloeden van buitenaf aan en groeit als geheel. Denk bij dubstep maar aan de invloeden uit techno, IDM, Jazz en nu zelfs Rap. Check deze nieuwe Snoop Dogg productie maar eens:
Snoop Dogg Millionaire

Fase 6: Het worden van de status quo. De scene wordt de nieuwe status quo met verwachtingspatronen waar de producers zich aan houden.

In het nieuwe brrrap fanzine staat een interview met Bastiaan en Carlos van Eat This Media. Zij geven een soortgelijke analyse van hoe het met dubstep nu gaat:
I think now what you see in the dubstep scene is something that happened to drum ’n bass, it happened to jungle, it happened to IDM and it also happened to minimal. At first when something starts, everything is interesting, everything is very very creative. At some point you get a certain sound that belongs to the scene. What you’ve seen with IDM for example, that used to be very interesting, but at some point it completely died off because there was no evolution in the music at all.
and there is always this elite group of artists still continueing to experiment with the music. And then there are a lot of people that see that this is cool, people are making a lot of money in it (because at this point people are making money in dubstep) and they want to hook on and they want to make this music and see if they can make it to spin on big parties.I have the feeling that dubstep could go quite far, it just depends if people keep an open mind in their music and to what dubstep is. As long as they don’t narrow it down to “it needs to have wobble” or “it needs to have 2-step” or whatever.
Welke nieuwe scenes zie jij momenteel ontstaan? En hoe lang trekt de dubstep scene nog de kar? Of maakt het allemaal geen bal uit en loopt het zoals het loopt?
Een nieuwe plaat van Enter Shikari past hier ook mooi tussen, zij willen ook al aan de dubstep:
“Fase 7; de grote platenjongens zijn weer eens te laat met het opmerken van een nieuw genre, maar maken dit ruimschoots goed door alsnog dat genre uit te melken en naar de *&%## te helpen met achterlijke verzamel CD’s en gekloonde artiestjes. ;)”
Grappig kenmerk van de laatste jaren vind ik overigens wel, dat er na vele omwegen enkele “nieuwe” genres zijn ontstaan die eigenlijk 1-op-1 hetzelfde zijn als stromingen van wat jaartjes geleden. Maar het heet alleen anders….
Om je vraag te beantwoorden; het loopt zoals het loopt. Kwestie van tijd voordat er weer iets “anders” wordt bedacht als gevolg van een soort genre-moeheid. Nieuwe generaties gaan weer eens wat zaken uit de oude doos combineren en er wat nieuws mee doen; noem het muzikale evolutie, of wat dan ook.
Ging 100 jaar geleden zo, en gaat volgens mij zo lang als we leven zo door, met als voordeel dat er af en toe weer eens iets totaal geweldigs wordt gemaakt! Doordat er inmiddels zoveel subgenres bedacht worden duurt het alleen wel wat langer voordat er weer een echt nieuwe weg wordt ingeslagen.
Niks nieuws onder de zon 😛
Het loopt zoals het loopt. Het zou me zelfs verrassen als een platenmaatschappij echt een genre kapot kan maken door de markt te overspoelen met slechte releases. Volgens mij zijn die releases geen oorzaak, maar gevolg van een doodbloedend genre. Je moet die mensen ook niet te veel eer geven 😉
Kan een echt genre trouwens wel dood? Als ik zie hoe honds- en hondstrouw metalfans zijn aan releases van bijna 3 decennia geleden, dan krijg je in ieder geval vertrouwen in de levensverwachting van een stroming. Maar goed, dat roept ook gelijk de vraag op of kwaliteit en levensduur iets met elkaar te maken hebben. Misschien sterven de beste genres wel het snelst.
@Inge en NEO: dus het loopt zoals het loopt als in: het is een soort wetmatigheid of vast patroon waar niemand individueel invloed op heeft?
@NEO: welke ‘nieuwe’ genres die al wat jaartjes bestaan maar onder een andere naam doel je precies op? Zou er een soort incubatietijd tussen fase 2 en 3 zijn?
@ddaan: mooi voorbeeld en wat een verschrikking.
Het loopt dus zoals het loopt als in: het proces is dusdanig grillig en afhankelijk van interne en externe invloeden, dat niemand dit individueel kan initiëren of manipuleren.
Als het een echte (algoritme-volgende) wetmatigheid was, dan zouden slimme marketingjongens rages aan zien komen, erop anticipiëren, en van hun creativiteit en intrinsieke ontdekkingsdrang ontdoen.
De grote uitzondering hierop vormt natuurlijk popmuziek. Bijvoorbeeld de Zweedse hitfabrieken weten maar wat goed wat succesvol was, is, en wordt, en weet hier perfect op in te spelen. Maar goed, ik neem aan dat ook zij met hagel schieten, en winst maken op die ene (uit honderden) act die geld in de lade brengt.
Ik luister op het moment Rinse 08 van Alexander Nut. Onder de fans is er discussie of dit nu aquacrunk, wonky, experimentele hiphop of street bass is. De media zal het ongetwijfeld gewoon dubstep noemen zoals alles dat uit Engeland komt op het moment.
@ dr_j: moet de discussie niet gaan over of het wel of niet een dikke compilatie is? Zeker aquacrunk en wonky vind ik dusdanig infantiele namen (om over funky nog maar niet te spreken) dat ik het niet eens aan zou durven om erover te discussiëren. Voor je het weet verzanden dubstepfans op het bedenkelijke niveau van blackmetalpuristen die op last.fm en myspace talloze gigabytes weten te vullen met polemieken over de voor hen fundamentele en aperte verschillen tussen black-, gothic-, death-, gotenburg-, melodic- of watdiesmeerzijtmetal, inclusief ritueel-binaire verbranding van elke hele of halve gek die toevalligerwijs een verkeerd adjectief gebruikt.
(…maar ik weet inmiddels wel zeker dat Cradle Of Filth géén blackmetal is, maar gothic metal, en dat Dimmu Borgir in de verte blackmetal is, maar dan weer geen true blackmetal, wat Dissection natuurlijk wél is, maar goed, die hebben ook mensen vermoord, dus dat zijn bonuspunten op de true-o-meter van de vereniging van de ik-ben-satanist-en-woonde-ik-maar-in-oslo-metalfans).
Natuurlijk Inge, ik gebruikte het alleen als voorbeeld bij de discussie over de grensen van dubstep als genre. Die term aquacrunk was volgens mij in eerste instantie een grap van Rustie in de videoclip van Cafe De Phresh. Aqua als hommage aan Drexciya vind ik natuurlijk wel mooi.
Die compilatie is zeker wel de moeite waard. Ik was tot nu toe niet echt onder de indruk van de muziek die met eerdergenoemde namen beschreven wordt,deze plaat helpt me wel een beetje over de streep.
En Digidesign is natuurlijk gewoon een hele dikke plaat.
@ reinier; ik sluit me bij Inge’s commentaar aan. En wat die genres betreft; Minimal is een goed voorbeeld; ik heb platen uit 1998 die exact hetzelfde zijn aan wat nu minimal heet.
Dubstep bestaat ook al veel langer, alleen heette het niet zo; nu het een “officieel” genre is wordt het pas in een hokje geplaatst.
En van die benamingen als “fidgethouse” gaan toch ook nergens over; enkele jaren geleden noemde men dit soort platen in recensies “cut up” house-muziek met sampling tot op de vierkante centimeter 🙂 Maar ook dat moet een naampje krijgen. Ik vind het altijd zo grappig dat elk afwijkinkje van de hierboven genoemde wetmatigheden van een genre meteen tot een nieuw (sub-)genre gebombardeerd moet worden.
Alsof dat iets uitmaakt? Ik ken 2 genres; muziek die ik goed vind en muziek die ik niet goed vind 😉 (en een apart hokje voor alles wat met musicals, schlagers, smartlappen en kinderlijke dance-muziek te maken heeft….)
Oké zoals ik in het intro al stelde is het luisteren en genieten van muziek natuurlijk verreweg het belangrijkste om te doen. In dat kader heb je dan ook alleen maar goede of slechte muziek.
Toch denk ik dat het ten eerste een menselijk trekje is om grote hoeveelheden te willen categoriseren om overzicht te houden. Daarnaast is het in gesprekken over muziek vaak handig om het beestje een naampje te geven, zodat je weet dat je over hetzelfde praat.
Ik bedoel als ze aan jou, NEO, vragen wat voor muziek je maakt, geef je vast ook niet het antwoord ‘goede muziek’ 😉
Dezelfde Martin Clark (aka Blackdown) heeft in een nieuwe blogpost net als dr_j zijn lof geuit over Rinse:08 door Alexander Nut. Hij heeft daar weer over de term ‘wonky’ zich realiserend dat veel mensen niet content zijn met deze naam. In de reacties blijkt dat mensen toch wel blij zijn met de term. Het duidt toch op een bepaald type muziek. Dubstep als genre is inmiddels een te grote noemer om duidelijk te maken om wat voor muziek het nu gaat. Net zoals het genre rock of zelfs techno ook al weinig waarde meer hebben vanwege de breedte.
Ik denk dat je dit soort namen van genres goed kunt gebruiken als hulpmiddel in gesprekken of discussies. Maar discussies over of iets wonky/dubstep/techno/electro/enz is of niet zijn dan een soort meta-discussies die er niet echt toe doen.
Ben het met je eens hoor, Reinier. Uiteraard is het fijn om een richting aan te geven m.b.t. muziek. (ik zal overigens nooit zeggen dat ik “goeie muziek” maak 😉 Ik maak wat ik leuk vind!)
En het is inderdaad de aard van het beestje om alles een naam te geven. Was ook niet verkeerd bedoeld; vind het alleen opvallend.
Ik heb ook wel eens gesprekken met mensen over welke muziek ze leuk vinden, en meer dan eens gebeurt het dat we beide een andere benaming gebruiken voor bepaalde genres, maar eigenlijk toch hetzelfde bedoelen.
Ligt ook aan je referentiekader. Hoe meer je in een bepaald genre thuis bent, hoe eerder je subtiele verschillen kunt aangeven.
(voor niet-techno liefhebbers is bijvoorbeeld alles “house” of “dance”, terwijl een liefhebber wel degelijk verschillen aanbrengt)
Maar ik wilde vooral aangeven dat ik er persoonlijk niet om maal of iets een bepaald naampje heeft of niet, en of het “in” is. Als ik iets goed vind, wil dat niet zeggen dat ik alles uit zo’n genre leuk vind, en ik probeer me daar ook niet al te veel door te laten beinvloeden. Is toch een beperking wanneer je je blind staart op genre-grenzen, terwijl er zoveel moois te horen is 😉
Het komt allemaal waarschijnlijk omdat muziek muziek is en elke omschrijving of benaming in woorden bij voorbaat al gebrekkig is. Is het toch ‘a spiritual thing’.
@ Inge: Ik sluit me volledig bij NEO(en de rest, want volgens mij bedoelt iedereen hier uiteindelijk hetzelfde:p) aan, met dien verstande dat Cradle of Filth volgens mij ook geen pure gothic metal is;)
Nightwish is echte gothic metal en CoF valt eerder onder melodische death metal met gothic invloeden:p
@ Hansama:
@ Inge: laten we het erover eens zijn dat het een nutteloze discussie is:p
Maar on topic: Ik herinner me nu opeens dat men zich anderhalf jaar geleden op dubstepforum al druk aan het maken was over de toekomst van het genre. Men bracht zelfs naar voren dat de producer van Britney Spears het dubstepgeluid wou overnemen in de commerciele muziek. (Zie Freakshow http://www.youtube.com/watch?v=g5t3Fo8WKfg )
Hierna zijn er nog geweldige albums gekomen van oa 2562, Ital Tek, … dus voorlopig geef ik de hoop nog niet op.
@ Hansama: amen. Maar dat waren we vanaf het begin al.
ED RULES!